Josje de Regt over cultuuronderwijs borgen op lange termijn in Zeeland

Josje begon haar carrière als orkestdirigent. Deze ervaringen komen mooi van pas bij haar huidige functie. Hier is het haar taak om te zorgen voor goed cultuuronderwijs voor alle kinderen en jongeren in Zeeland. Dat betekent de brug slaan tussen het culturele veld en het onderwijs. ‘Cultuurmakers voelen dat ze spreken met een gelijkgestemde’, legt Josje uit. ‘Aan schoolleiders en leerkrachten kun je uit eigen ervaring vertellen wat kunst betekent voor persoonsontwikkeling.’ 

Wat zijn de specifieke uitdagingen voor kunst en cultuur in Zeeland?

‘Zeeland is een rurale provincie. Hierdoor zijn er soms minder faciliteiten in de omgeving van veel van de scholen. Met name in de kleine dorpjes is het cultuuraanbod schraler. Dat betekent dat als kinderen naar een concert of een museum willen, ze erg afhankelijk zijn van vervoer. Voor een kleine eigen bijdrage kunnen scholen met de bus naar hun activiteit. Dat is een mooie voorziening, waar we trots op zijn.’  

‘Tegelijkertijd is er ook enorme rijkdom aan cultuur hier in Zeeland. Met name op het gebied van erfgoed. We hebben een programma dat Reizen in de Tijd heet. Basisscholen kunnen daar naartoe voor een interactieve les bij musea en erfgoedinstellingen. Er zijn specifieke programma’s voor ontwikkeld met educatoren, leerkrachten en begeleiders van de instellingen.’ 

Je traint toekomstige intern cultuurcoördinatoren. Wat probeer je ze bij te brengen?

‘Om het cultuuronderwijs binnen hun scholen vorm te geven moeten ICC’ers duizendpoten zijn. Ze moeten rijk zijn uitgerust met informatie over het cultuuraanbod in hun omgeving, cultuurbeleid en het creatieve proces. Ook moeten ze de skills hebben om binnen hun eigen team draagvlak te creëren en het budget te beheren. We verkennen samen hoe cultuureducatie kan bijdragen aan de ambities van de school en kan helpen bij de realisatie van de schoolvisie. Ook is er veel behoefte aan kennis over financiering van cultuureducatie.’

‘Ik zie hier ontzettend gemotiveerde mensen binnenkomen bij de training. Na hun opleiding zijn ze gecertificeerd, maar vinden ze het nog steeds fijn om terug te komen voor intervisie. We bespreken wat er speelt op elkaars scholen, welke nieuwe ontwikkelingen er zijn en welke financieringskansen er actueel zijn. Allemaal dingen waarvan ze graag op de hoogte blijven.’ 

Ook zet jij je in voor samenwerking tussen regulier en gespecialiseerd onderwijs.

‘Als het gaat om gespecialiseerd onderwijs ben ik erg bevlogen. Ik geloof in gelijke kansen en dat vraagt soms om ongelijke behandeling. In het gespecialiseerd onderwijs zijn er nog best wat hobbels te nemen.’ 

‘Samenwerking met het reguliere onderwijs werkt stimulerend.’ Een goed voorbeeld daarvan is De Sprienke uit Goes, een school voor primair en voortgezet speciaal onderwijs voor leerlingen met ondersteuningsbehoeften. Vlakbij deze school zit een reguliere basisschool. De leerlingen van deze twee scholen volgen samen culturele workshops of gaan naar theatervoorstellingen. Daarna is er een nagesprek. Als de kinderen vertellen hoe ze de voorstelling hebben beleefd, zien ze dat hun ervaringen vaak overeenkomen. Dat is een ervaring die alle leerlingen voor de rest van hun leven meenemen.’ 

Wat voor uitdagingen brengt School en Omgeving mee in Zeeland?

‘In de regeling gaat het af en toe om behoorlijk ruime bedragen. Om dit op een verantwoorde en doelmatige manier te kunnen besteden binnen het tijdsbestek, met daarbij ook nog een toekomstbestendige component, is geen sinecure. Daarnaast is het voor een klein schooltje in de polder nog best een uitdaging om cultureel aanbod op de school te krijgen en dit goed vorm te geven.’ 

Wat drijft jou?

‘Als kind heb ik zelf ervaren hoe kunst je geest kan raken. Dat betekent zoveel in je eigen ontwikkeling: je emotieregulatie, leren samenwerken om iets moois neer te zetten en je eigen talenten te ontdekken en ontwikkelen. Ook is voor mij kunst altijd een universele taal geweest, waarmee ik kon communiceren met mensen over de hele wereld. Die ervaring gun ik iedereen. In welke kunstdiscipline het is of op welk niveau, dat maakt niet uit. Kunst in je leven is zo’n verrijking.’ 

‘De komende tijd wil ik met gemeenten, schooldirecteuren en culturele instellingen verder bouwen aan de vanzelfsprekendheid van cultuur in het curriculum. De nieuwe concept kerndoelen bieden hiervoor een uitstekende aanleiding. Afspraken maken en borging voor de lange termijn zijn voorwaardelijk, waarbij iedereen zijn verantwoordelijkheid heeft en zijn steentje moet bijdragen.’