Technologie in het muziekonderwijs verrijkt kennis en creativiteit
Gigantische online muziekbibliotheken, artificial intelligence en allerlei digitale muziekinstrumenten: hedendaagse technologie biedt talloze mogelijkheden voor het muziekonderwijs. Dit sluit ook nog eens goed aan bij de roep om betere digitale geletterdheid. Alleen, door de snelle ontwikkelingen zie je soms door de bomen het bos niet meer. De Professionele Leergemeenschap Technologie in het Muziekonderwijs (PLG) van MĂ©Ă©r Muziek in de Klas heeft daarom als doel hier meer inzicht in te geven.
Afgelopen najaar ging de PLG van start tijdens een bijeenkomst in de Willem II Studios in Den Bosch. Stakeholders zoals muziekdocenten, opleiders, onderzoekers en educatieprofessionals van verschillende organisaties kwamen samen om de agenda van de PLG voor 2026 te verkennen en te bepalen. In de daaropvolgende maanden hebben twee themagroepen zich verdiept in de belangrijkste thema’s die tijdens de kick-off naar voren kwamen.
Wat is de meerwaarde van hedendaagse technologie in het muziekonderwijs?
Het muziekonderwijs binnen school verschilt soms nogal van de muzikale belevingswereld van kinderen en jongeren buiten de school. Technologie kan helpen om deze kloof te overbruggen.
Streamingdiensten brengen de muzieksmaak van leerlingen rechtstreeks de klas in. Door gezamenlijke playlists samen te stellen, ontdekken leerlingen snel elkaars voorkeuren en verbreden ze hun horizon. Met muzieksoftware als Ableton Live en GarageBand kunnen ze tempo, toonsoort, vorm en andere kenmerken van bestaande muziek analyseren en met elkaar vergelijken. Ineens wordt duidelijk dat de vorm van tracks in verschillende dancegenres onderling vergelijkbaar is, maar afwijkt van muziek die meer gericht is op bands. Dance heeft afwisseling tussen “build” en “drop” en bandmuziek heeft afwisseling tussen coupletten en refreinen.
Nieuwe technologieën bieden ook kansen voor het ontwikkelen van muzikale vaardigheden. Met AI is het bijvoorbeeld mogelijk om tracks op te splitsen in verschillende lagen en deze opnieuw samen te stellen. Wat gebeurt er als je de drums van Als het avond is van Suzan & Freek onder de zang van Atlas van Pommelien Thijs zet? Waarom werkt het niet? En is er toch een manier om het passend te maken? En wat als je de drums gebruikt voor een eigen song? Kortom, analytische en creatieve vaardigheden worden volop geprikkeld.
Technologie biedt bovendien kansen om vaardigheden die leerlingen in de muziekles opdoen, ook buiten het klaslokaal toe te passen. Daarom is het belangrijk om leerlingen te motiveren om hier zelfstandig mee aan de slag te blijven. De PLG Technologie in het Muziekonderwijs ontwikkelt praktische voorbeelden om die meerwaarde duidelijk te maken.
Wat zijn de kansen vanuit de kerndoelen Digitale Geletterdheid?
Digitale geletterdheid is een van de kerndoelen die in 2025 door SLO zijn gepubliceerd. Dit vraagt van leerlingen dat zij kennis verwerven van digitale technologie en digitale media, en de vaardigheden ontwikkelen om deze te gebruiken. De PLG Technologie in het Muziekonderwijs zoekt ook naar manieren om digitale geletterdheid te koppelen aan muziekonderwijs.
Uit gesprekken binnen de PLG blijkt dat dit vooral een praktisch vraagstuk is. Er zijn al veel mogelijkheden om deze verbinding te maken, maar veel (vak)leerkrachten weten deze nog niet te vinden. Die wil de PLG Technologie in het Muziekonderwijs graag ontsluiten en toegankelijk maken.
Technologische ontwikkelingen gaan bovendien snel, waardoor betekenisvolle toepassingen nog moeten worden ontwikkeld. AI is daar een goed voorbeeld van. Het vraagt zelfs om een herijking van het onderwijs zelf en roept in het onderwijsveld ook ethische vragen op. Komende maanden gaat de PLG door met het zoeken naar praktische voorbeelden die de meerwaarde van technologie in het muziekonderwijs duidelijk maken. Ook zoekt de PLG naar manieren om digitale geletterdheid te koppelen aan muziekonderwijs en methodes om die toegankelijk te maken.
